<?xml version="1.0" encoding="UTF-8"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml" schematypens="http://relaxng.org/ns/structure/1.0"?>
<?xml-model href="http://www.tei-c.org/release/xml/tei/custom/schema/relaxng/tei_all.rng" type="application/xml"
	schematypens="http://purl.oclc.org/dsdl/schematron"?>
<TEI xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
   <teiHeader>
      <fileDesc>
         <titleStmt>
            <title>Laiškas Valerijai Čiurlionytei, 1916-05-17, [iš Petrogrado – į Maskvą].</title>
            <author>Balys Sruoga</author>
            <editor>Neringa Markevičienė</editor>
            <sponsor>
               <orgName>Lietuvos mokslo taryba</orgName>
            </sponsor>
            <respStmt>
               <resp>Transkripcija, korektūra, aprašas, komentarai, kodavimas</resp>
               <persName>Neringa Markevičienė</persName>
            </respStmt>
            <respStmt>
               <resp>Skenavimas</resp>
               <persName>Aurimas Markevičius</persName>
            </respStmt>
         </titleStmt>
         <editionStmt>
            <edition>Pirmas skaitmeninis Balio Sruogos laiškų leidimas, laikantis TEI
               principų.</edition>
         </editionStmt>
         <publicationStmt>
            <authority>SELA: Balio Sruogos elektroninis laiškų archyvas</authority>
            <pubPlace>Vilnius, Lietuva</pubPlace>
            <date>2018</date>
            <availability>
               <p>Laiško atvaizdai naudotini tik mokslo ir studijų tikslais, gavus raštišką Lietuvių
                  literatūros ir tautosakos instituto mokslinės bibliotekos Rankraštyno (<hi
                     rend="italic">LLTI BR</hi>) leidimą.</p>
               <p>Laiško kodavimo schema naudotina, tik gavus archyvo rengėjų sutikimą.</p>
            </availability>
         </publicationStmt>
         <sourceDesc>
            <msDesc>
               <msIdentifier>
                  <repository>Lietuvių literatūros ir tautosakos instituto mokslinės bibliotekos
                     Rankraštynas</repository>
                  <collection>Balys Sruoga</collection>
                  <idno>LLTI BR, F53–172</idno>
               </msIdentifier>
               <physDesc>
                  <p>BS laiškas VČ [<hi rend="italic">Nežinau ar džiaugties, ar dar</hi>]. Be
                     vietos. Lokalizuojant [iš Petrogrado – į Maskvą], remtasi turiniu, kitais tuo
                     metu rašytais laiškais. Rašyta 19,9×15,1 cm plono, peršviečiamo, drobės
                     faktūros, melsvos spalvos laiškinio popieriaus, išsegto iš didesnio rinkinio,
                     dvilapyje (1r–v, 2r–v) parkeriu (juodu rašalu). Perlenkta pusiau. Pieštuku
                     numeruota {90}. Prie laiško voko nėra. Temos: BS nuotaikos, išlaikius egzaminą,
                     fizinė savijauta, gegužinių pamaldų refleksijos. Būklė: vidutiniška, 2v
                     priglausta prie kalkės ar pieštuku rašytų lapų, apsitrynusi, fonas tamsesnis,
                     nei kitų lapų. 1963 m. perdavė Valerija Čiurlionytė-Karužienė. Saugojimo vieta:
                        <hi rend="italic">LLTI BR</hi>, F53–172. Mašinraštis (nuorašas) – ten pat, 2
                     l. Nepublikuota. Skelbiama: iš autografo.</p>
               </physDesc>
            </msDesc>
         </sourceDesc>
      </fileDesc>
      <profileDesc>
         <langUsage>
            <language ident="lt">Lietuvių</language>
         </langUsage>
         <handNotes>
            <handNote medium="black ink" scribe="BS">1r–v, 2r–v rašyta Balio Sruogos ranka parkeriu
               (juodu rašalu).</handNote>
            <handNote medium="grey pencil" scribe="undetermined">1r viršuje, kairiajame kampe,
               numeruota {90} nenustatyto asmens ranka.</handNote>
         </handNotes>
      </profileDesc>
      <encodingDesc>
         <projectDesc>
            <p>Balio Sruogos elektroninis laiškų archyvas</p>
            <p>Laikomasi skaitmeninio Mary Mitford Russell archyve pateiktų laiškų kodavimo
               rekomendacijų (TEI P5 XML pritaikyta dirbti su Oxygen XML Editor 18.0): <ptr
                  target="https://docs.google.com/document/d/1r-8NGPJL1pZ20pnfvoX5OT0DkcDi-NBp5urJiZwx1sY/pub"
               /></p>
         </projectDesc>
         <editorialDecl>
            <p>Laiške, užrašytame xml pavidalu, atsispindi trys sluoksniai: genetinis (autoriniai
               taisymai nurodyti TEI elementų pažymomis „del“, „add“, „subst“), diplomatinis
               (autorinių taisymų rezultatas parodomas pažymomis „add“ ir „orig“), redaguotas
               (redakciniai taisymai parodomi pažymomis „reg“.</p>
            <p>Minimaliai redaguotame laiške taisomi tik būtiniausi dabartinės kalbos normų
               neatitinkantys rašybos ir skyrybos atvejai.</p>
         </editorialDecl>
      </encodingDesc>
   </teiHeader>
   <facsimile>
      <surface n="1r"/>
      <graphic url="VC_1916-05-17%201r.jpg"/>
      <surface n="1v ir 2r"/>
      <graphic url="VC_1916-05-17%201v%20ir%202r.jpg"/>
      <surface n="2v"/>
      <graphic url="VC_1916-05-17%202v.jpg"/>
   </facsimile>
   <text xml:id="VC_19160517" type="letter">
      <body>
         <div type="writingSession">
            <head>1r</head>
            <p>
               <handShift medium="grey pencil" scribe="undetermined"/>
               <subst>
                  <del rend="strikethrough">{109}</del>
                  <add place="inspace">{90}</add>
               </subst></p>
            <lb/>
            <p><hi rend="superscript"><num>1</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Nežinau<orig/><reg>,</reg> ar džiaugties, ar dar</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>2</num></hi> labiau nusiminti. Kvotimą išlai-
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>3</num></hi> kiau<orig>,</orig><reg/> šiandie,
               išlaikiau puikiai<orig>.</orig><reg/>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>4</num></hi> ir sužinojau, kad užrubežį per-
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>5</num></hi> žegnoti turiu<orig/><reg>,</reg> &#x2014; pasporto
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>6</num></hi> neduoda. Trauk jį velniai &#x2014;
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>7</num></hi> apsieisiu ir be jo. Užtat <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>8</num></hi> ruden<orig>y</orig><reg>į</reg> jau galėsiu
               kelties <lb/><hi rend="superscript"><num>9</num></hi> in Maskvą, užtat, užtat
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>10</num></hi> galėsime kartu būti. </p>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>11</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Jaučiuos šiandie kažkaip</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>12</num></hi> nepaprastai. Iš vienos
                  pusės<orig/><reg>,</reg>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>13</num></hi> kažko silpna labai (kraujas iš
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>14</num></hi> nosies labai
                  bėga)<orig/><reg>,</reg> iš kitos
                  pus<orig>ie</orig><reg>ė</reg>s<orig/><reg>,</reg>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>15</num></hi> labai
               dir<orig>k</orig><reg>g</reg>sniai (nervai) intempti. <lb/><hi rend="superscript"
                     ><num>16</num></hi> Kvotimą laikiau visai ramiai, <lb/><hi rend="superscript"
                     ><num>17</num></hi> bet <orig>vistik</orig>
               <reg>vis tik</reg> kažkaip pajėgos <lb/><hi rend="superscript"><num>18</num></hi>
               intemptos, intemptos… </p>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>19</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">
                  <orig>Per nakt</orig>
                  <reg>Pernakt</reg> nemiegojau<orig/><reg>,</reg> matai.</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>20</num></hi> Vakar vakare buvau bažnyčioj,</p>
         </div>
         <pb/>
         <div type="writingSession">
            <head>1v</head>
            <p><hi rend="superscript"><num>21</num></hi> gegužinės pamaldos buvo… <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>22</num></hi> Vargonai <orig>u</orig><reg>ū</reg>žė,
                  <orig>u</orig><reg>ū</reg>žė<orig>,</orig><reg/> kaip miškas, <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>23</num></hi> kaip miško pasakos, kaip pava- <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>24</num></hi> sario vėjaus dvelkimas… Kaip <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>25<hi rend="italic">'</hi></num></hi> tada, kai
                  <orig>paskutinį syk</orig>
               <reg>paskutinįsyk</reg> klajo<subst>
                  <del rend="overwritten">v</del>
                  <add place="top">j</add>
               </subst>ova <lb/><hi rend="superscript"><num>26</num></hi> Sokolninkuose &#x2014;
               &#x2014; &#x2014; </p>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>27</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Meldžiausiu bažnyčioj… Vargonai</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>28</num></hi>
               <orig>u</orig><reg>ū</reg>žė taip griaudžiai, tai<orig/><reg>[p]</reg> nejučiai
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>29</num></hi> slėptingai, žvakių liepsna <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>30</num></hi> supės&#x2011;supės… Minia<orig/><reg>,</reg>
               par- <lb/><hi rend="superscript"><num>31</num></hi> puolusi ant
                  kelių<orig/><reg>,</reg> griaudino <lb/><hi rend="superscript"><num>32</num></hi>
               vientisą maldą… Kažkaip ju- <lb/><hi rend="superscript"><num>33<hi rend="italic"
                        >'</hi></num></hi> tau, kad aš <del rend="strikethrough">tik</del> dalelė
               mažutė <lb/><hi rend="superscript"><num>34</num></hi> mažutėlė tos visagalės minios,
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>35</num></hi> kuri<orig>a</orig><reg/> su manimi
                  t<orig>a</orig><reg>ą</reg> pačią maldą <lb/><hi rend="superscript"><num>36<hi
                        rend="italic">'</hi></num></hi> griaudina, <del rend="strikethrough"
                  >ir</del> kad aš tiktai auka<orig/><reg>,</reg>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>37<hi rend="italic">'</hi></num></hi> atnaša, ant <subst>
                  <del rend="overwritten">a</del>
                  <add place="top">l</add>
               </subst>aužo <subst>
                  <del rend="overwritten">s</del>
                  <add place="top">b</add>
               </subst>eni<orig>u</orig><reg>ū</reg>ksanti, <lb/><hi rend="superscript"
                     ><num>38</num></hi> aukojimo valandos belaukianti… <lb/><hi rend="superscript"
                     ><num>39</num></hi> Vargonai <orig>u</orig><reg>ū</reg>žė vis galingiau ir
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>40</num></hi> paslėptingiau… Ir gimsta tada </p>
         </div>
         <pb/>
         <div type="writingSession">
            <head>2r</head>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>41</num></hi> žmog<orig>ū</orig><reg>u</reg>je iš
               susigriaužimo sapnai <lb/><hi rend="superscript"><num>42</num></hi> lengvasparniai,
               ir visa buitis <lb/><hi rend="superscript"><num>43</num></hi> tada tik kažkokio sapno
               žengimas… <lb/><hi rend="superscript"><num>44<hi rend="italic">'</hi></num></hi>
               Vargonų <orig>u</orig><reg>ū</reg>žimas gimd<subst>
                  <del rend="overwritten">o</del>
                  <add place="top">ė</add>
               </subst> sparnus<orig>,</orig><reg/>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>45</num></hi> nel<orig>u</orig><reg>ū</reg>kėtus,
               visagalius… </p>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>46</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Išėjau iš bažnyčios… Gatvės,</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>47</num></hi> gatvės, praeiviai… Aš vienas
                  klaj<orig>u</orig><reg>ū</reg>- <lb/><hi rend="superscript"><num>48</num></hi>
                  nas<orig/><reg>,</reg> susikraupęs ir užsislėp<orig>e</orig><reg>ę</reg>s <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>49</num></hi> savyj<orig/><reg>,</reg> žengiu vientisais
               žingsniais <lb/><hi rend="superscript"><num>50<hi rend="italic">'</hi></num></hi> nea<subst>
                  <del rend="overwritten">t</del>
                  <add place="top">p</add>
               </subst>sižvalgydamas, nesidairyda- <lb/><hi rend="superscript"><num>51</num></hi>
                  mas<orig>,</orig><reg/> per tas plaukiančias žemės <lb/><hi rend="superscript"
                        ><num>52<hi rend="italic">'</hi></num></hi> sūnų mini<orig><unclear
                     reason="illegible">a</unclear></orig><reg>[a]</reg>s, per tuos suteršt<subst>
                  <del rend="overwritten">a</del>
                  <add place="top">u</add>
               </subst>s vei- <lb/><hi rend="superscript"><num>53<hi rend="italic">'</hi></num></hi>
                  d<orig>a</orig><reg>u</reg>s ir drumzlinas<del rend="strikethrough">,</del> sie<subst>
                  <del rend="overwritten"><unclear reason="illegible">◊</unclear></del>
                  <add place="top">l</add>
               </subst>as, žengi<subst>
                  <del rend="overwritten">a</del>
                  <add place="top">u</add>
               </subst>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>54</num></hi> aš vienas<orig/><reg>,</reg> visiems
               svetimas <lb/><hi rend="superscript"><num>55</num></hi> ir niekam
                  nereikalingas<orig/><reg>,</reg> ir <lb/><hi rend="superscript"><num>56</num></hi>
               nieko nelaukiamas<orig/><reg>,</reg> pirmyn <lb/><hi rend="superscript"
                  ><num>57</num></hi> ir pirmyn… Gatvės ir <lb/><hi rend="superscript"
                  ><num>58</num></hi> gatvės, plaukiančios praeivių <lb/><hi rend="superscript"
                     ><num>59</num></hi> minios… Žingsniai mano vie- <lb/><hi rend="superscript"
                        ><num>60<hi rend="italic">'</hi></num></hi> nodi, ir mintys vieno<subst>
                  <del rend="overwritten">s</del>
                  <add place="top">d</add>
               </subst>os<orig/><reg>,</reg> ir susi- <lb/><hi rend="superscript"><num>61<hi
                        rend="italic">'</hi></num></hi> g<orig>u</orig><reg>ū</reg>ž<subst>
                  <del rend="overwritten">ė</del>
                  <add place="top">ę</add>
               </subst>, o saulės paskutin<subst>
                  <del rend="overwritten">s</del>
                  <add place="top">ie</add>
               </subst> spinduliai <lb/><hi rend="superscript"><num>62<hi rend="italic"
                  >'</hi></num></hi> buči<subst>
                  <del rend="overwritten">o</del>
                  <add place="top">u</add>
               </subst>oja plaukus ir lūpas… </p>
            <p>
               <handShift rend="dash and line"/><add place="above">&#x2014; &#x2014; &#x2014;
                  &#x2014;</add>
            </p>
         </div>
         <pb/>
         <div type="writingSession">
            <head>2v</head>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>63</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Gr<orig>i</orig><reg>į</reg>žau vėlai namo (naktys jau
                  baltos</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>64</num></hi> čionai). Atsigulęs galvojau, galvojau
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>65</num></hi> ilgai &#x2014; švenčiau sapną apie
               Tave… <lb/><hi rend="superscript"><num>66</num><hi rend="italic">'</hi></hi> Saulė
               tekėjo <orig><unclear reason="illegible">2</unclear></orig>
               <reg>[2]</reg><hi rend="superscript">1</hi>/<hi rend="subscript">2</hi>
               <orig><abbr type="time">val.</abbr></orig>
               <reg>val<expan>[andą]</expan></reg>. Mačiau ją.</p>
            <p><hi rend="superscript"><num>67</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Rytą gi apie penktą&#x2011;šeštą visi</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>68</num></hi> susikėlė &#x2014; atėjo „malioriai“
               &#x2014; pradėjo <lb/><hi rend="superscript"><num>69</num></hi> mūsų
                  but<orig>ę</orig><reg>e</reg> remont<orig>a</orig><reg>ą</reg>. Viską sumai-
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>70</num></hi> šė, viską sujaukė. Tik dabar
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>71</num></hi> aš<orig/><reg>,</reg> gavęs
               laimingesnę valandikę<orig/><reg>,</reg>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>72</num></hi> tegaliu tau parašyt keletą
                  žodžių<orig/><reg>.</reg>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>73</num></hi>
               <orig>Taip gi</orig>
               <reg>Taipgi</reg> neturiu kur dėties… </p>
            <p>
               <handShift rend="dash and line"/><add place="above">&#x2014; &#x2014; &#x2014;
                  &#x2014;</add></p>
            <p><hi rend="superscript"><num>74</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Kodel, kodel tu man nieko nerašai?..</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>75</num></hi> Jau ketvirta diena, kaip nuo <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>76</num></hi> tavęs nė žodžio<orig/><reg>,</reg>
                  Sesul<orig>ė</orig><reg>e</reg>… </p>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>77</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Kodel gi?.. Kodel gi?.. Nejaugi</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>78</num></hi> tu nepasi<orig/><reg>i</reg>lgsti
               nieko?.. </p>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>79</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Kodel tu nenori, kad pas</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>80</num></hi> mane būtų šventė?.. Gavęs <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>81</num></hi> nuo tavęs laišką aš savo vienu- <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>82</num></hi> moj didelę iškilmę
                  apvaik<orig>s</orig><reg>š</reg>čioju… </p>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>83</num></hi>
               <hi rend="atitraukimas">Sesute<orig/><reg>,</reg> &#x2014; kodel gi?.. </hi></p>
            <closer>
               <signed>
                  <hi rend="superscript"><num>84</num></hi>
                  <hi rend="atitraukimas"><orig>Tav<unclear reason="illegible"
                           >o</unclear>Bolyt<unclear reason="illegible">i</unclear>s</orig>
                     <reg>Tav[o] Bolyt[i]s</reg></hi>
               </signed><lb/>
               <date when="1916-05-17">
                  <hi rend="superscript"><num>85</num></hi>
                  <hi rend="atitraukimas"><hi rend="superscript">17</hi>/<hi rend="subscript">V</hi>
                     &#x2014; 16 </hi>
               </date>
            </closer>
         </div>
         <pb/>
         <div type="notes">
            <head>Tekstologiniai komentarai</head>
            <p>
               <hi rend="superscript"><num>1</num></hi> Nežinau ar džiaugties, ar dar ] <hi
                  rend="italic">s l</hi>, <hi rend="italic">in sin ang cor cf</hi> {90} <hi
                  rend="italic">pro</hi> {109} <hi rend="italic">al m graph</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>25</num></hi> klajojova ] <hi rend="italic">cor
                  sec</hi>
               <hi rend="underline">j</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> v <lb/><hi rend="superscript"><num>28</num></hi> tai[p] ]
                  <hi rend="italic">vid ex err om</hi> p <lb/><hi rend="superscript"
                  ><num>33</num></hi> aš ] <hi rend="italic">p ras</hi> tik <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>36</num></hi> kad ] <hi rend="italic">a ras</hi> ir
                  <lb/><hi rend="superscript"><num>37</num></hi> laužo ] <hi rend="italic">cor</hi>
               <hi rend="underline">l</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> a <lb/><hi rend="superscript"><num>37</num></hi>
               beniuksanti ] <hi rend="italic">cor</hi>
               <hi rend="underline">b</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> s <lb/><hi rend="superscript"><num>44</num></hi> gimdė ]
                  <hi rend="italic">cor fl</hi> -<hi rend="underline">ė</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> -o <lb/><hi rend="superscript"><num>50</num></hi>
               neapsižvalgydamas ] <hi rend="italic">cor</hi>
               <hi rend="underline">p</hi>
               <hi rend="italic">pro vid</hi> t <lb/><hi rend="superscript"><num>52</num></hi>
               mini[a]s ] <hi rend="italic">ill</hi>, <hi rend="italic">vid</hi> a <lb/><hi
                  rend="superscript"><num>52</num></hi> suterštus ] <hi rend="italic">cor sec</hi>
               <hi rend="underline">u</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> a <lb/><hi rend="superscript"><num>53</num></hi>
               drumzlinas ] <hi rend="italic">p ras interp</hi> , <lb/><hi rend="superscript"
                     ><num>53</num></hi> sielas ] <hi rend="italic">cor</hi>
               <hi rend="underline">l</hi>
               <hi rend="italic">pro ill</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>53</num></hi> žengiu ] <hi rend="italic">cor</hi>
               <hi rend="underline">u</hi>
               <hi rend="italic">pro vid</hi> a <lb/><hi rend="superscript"><num>60</num></hi>
               vienodos ] <hi rend="italic">cor</hi>
               <hi rend="underline">d</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> s <lb/><hi rend="superscript"><num>61</num></hi>
               [susi]gužę ] <hi rend="italic">cor fl</hi> -<hi rend="underline">ę</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> -ė <lb/><hi rend="superscript"><num>61</num></hi>
               paskutinie ] <hi rend="italic">cor</hi>
               <hi rend="underline">ie</hi>
               <hi rend="italic">pro sec</hi> s <lb/><hi rend="superscript"><num>62</num></hi>
               bučiuoja ] <hi rend="italic">cor sec</hi>
               <hi rend="underline">u</hi>
               <hi rend="italic">pro</hi> o <lb/><hi rend="superscript"><num>66</num></hi> [2] ] <hi
                  rend="italic">ill</hi>, <hi rend="italic">vid</hi>
               <lb/><hi rend="superscript"><num>84</num></hi> Tav[o]Bolyt[i]s ] <hi rend="italic"
                  >signat</hi>, <hi rend="italic">ill</hi>, <hi rend="italic">rest</hi>
            </p>
         </div>
      </body>
   </text>
</TEI>
